De prachtige risico’s van onderwijs

Op donderdag 2 februari rijd ik vol verwachting naar het regiokantoor van Rabobank West Betuwe in Geldermalsen. Vier van onze studenten (Commercieel medewerker, niveau 3) gaan daar de bevindingen presenteren van hun onderzoek naar hoe jongeren bankieren. Bij aankomst word ik naar een mooie, grote vergaderzaal gebracht. De studenten hebben zich geïnstalleerd, alle spullen staan klaar en ze kunnen dus al hun aandacht geven aan het ontvangen van de toehoorders. Dat is een mooi publiek: een aantal managers en medewerkers van de bank, de docent en begeleider van ROC Rivor. Er is een gezonde spanning voelbaar. Bij de studenten; want deze presentatie is toch wat anders dan in een schoolomgeving voor je klasgenoten staan. Maar ook bij het publiek; wat mogen wij verwachten?

Na een korte voorstelronde en een toelichting op de taakverdeling gaat de presentatie van start. Al snel is niets meer te merken van de eerdere spanning. De kennis en ervaring die de studenten tijdens het onderzoek hebben opgedaan, komen prima tot hun recht in de gepresenteerde slides. Maar liefst 500 respondenten uit de beoogde doelgroep hebben input gegeven. In het onderzoek is gebruik gemaakt van Facebook en van de app Kahoot, waarmee de jongeren op hun smartphone ‘spelend’ hun antwoorden hebben gegeven. Antwoorden op actuele vragen als: Hoe bankieren jongeren? Wat vinden ze belangrijk bij de keuze van een bank? En wanneer switchen ze? Alle antwoorden worden met onderzoeksdata toegelicht. De vragen die bij de toehoorders opborrelen worden door de studenten adequaat beantwoord en in een levendige discussie komen nog meer -belangrijke- aspecten naar boven.

Ik zit te genieten. Zijn hier echt mbo-studenten aan het werk? Ja, natuurlijk zijn het echt onze ROC Rivor-studenten die daar staan. Maar ik zie ook een prestatie die je met evenveel gemak kunt verbinden aan wat je van een hbo’er kunt verwachten. Het is een voorbeeld van wat er gebeurt als je in een onderwijsomgeving ruimte laat voor de praktijk én je studenten het vertrouwen geeft dat ze zaken op hun manier mogen aanpakken. Daarmee krijgt het begrip “Aandacht voor jouw ambitie” een geweldige inhoud. Bovendien maak je op deze manier van de regio de school, of van de school de regio.

Echter, het mooiste gedeelte komt nog. Bij het presenteren van de aanbevelingen, ontstaat er onder de toehoorders een intensieve uitwisseling van gedachten en ideeën. Ze opperen verschillende manieren waarop de Rabobank acties zou moeten ondernemen richting de bankierende jeugd. Daarop volgt een -in mijn ogen- schitterende reactie, die de volwassenheid van deze studenten typeert. Op zich zijn de door de bankmedewerkers geopperde ideeën ‘Wel leuk’, maar ze passen niet zo bij de beoogde doelgroep, aldus onze studenten. De bedachte hulpmiddelen en kanalen zijn niet die van de jongeren; het zijn oplossingen van een andere, oudere generatie. Op zich niet erg, maar als je voor jongeren iets wilt doen en betekenen, moet je ook naar andere vormen durven kijken, buiten de bekende paden, stellen ze. Voor mij (en ik denk ook voor anderen) voelde het als een wake-up call. Probeer je in die ander te verplaatsen. Wat denkt hij/zij? Wat wordt belangrijk gevonden en hoe kan ik daar gevolg aan geven in de wereld van de ontvanger? Ik realiseerde me dat dit nog niet zo eenvoudig is, want hoe kom je los van je eigen ‘IK- perspectief’ en verplaats je je echt in de ander?

Voor mij was de bijeenkomst een voorbeeld van wat onderwijsfilosoof Gert Biesta ‘Het prachtige risico van onderwijs’ noemt. De presentatie was al een cadeau, maar wat er in het praktijkleren ter plaatse ontstond, was minstens zo belangrijk om onze studenten voor te bereiden op hun deelname aan de maatschappij.

 

Afbeelding

Over vakmanschap gesproken!

Toen ik ruim een jaar geleden mijn kamer als bestuurder in gebruik nam, bleek al snel dat de aanwezige vergadertafel niet genoeg plaats bood aan het voltallige managementteam of alle leden van de Raad van Toezicht. Nogal onhandig, want daardoor moest er noodgedwongen (te) veel een beroep worden gedaan op andere schaarse ruimte in ons gebouw. De kantoormeubelencatalogi bevatten mooie spullen, echter de hoge prijzen stonden mij erg tegen. Onze publieke inkomsten horen immers zoveel als mogelijk bij het onderwijs thuis.

Een tafel als symbool voor Rivierenland
vergadertafel1
In mijn introductieprogramma had ik op diverse plaatsen binnen het ROC vakmensen aan het werk gezien en het idee om de vergadertafel in eigen huis te laten maken was daarom snel geboren. Een techniekdocent kwam al snel met een fraai ontwerp. Geïnspireerd door de rivieren lagen er schetsen voor een ovale tafel waar met gemak twaalf mensen aan konden vergaderen. Het idee kreeg verder vorm: een stalen onderstel waarbij de lastechniek zichtbaar zou blijven, een tafelblad met meerdere uitvoeringen van houtverbindingen en glas als symbool voor Rivierenland. Ik moet eerlijk bekennen dat ik vanaf het eerste moment erg enthousiast was. De schetsen waren vastgelegd in een schetsboek, iedere bezoeker kreeg deze schetsen te zien en natuurlijk een trots verhaal over ‘ons’ vakmanschap.

Ambitieus en uitdagend ontwerp
De tijd vorderde en de uitwerking bleek nog niet zo eenvoudig. Sommige onderdelen van het idee bleken niet haalbaar, zoals het eerste onderstel van staal en de uitwerking met glas. Ook hier kwam het ware vakmanschap naar boven. Met alle beschikbare vakkennis werden nieuwe ontwerpen voorgesteld, een collega ROC werd betrokken voor haar expertise en de juiste materialen werden gekozen.

De ‘rivier’ van glas op de tafel is niet zomaar ontstaan, een aantal keren pakte het verwerkingsproces verkeerd uit. Dat kan omdat er wordt gewerkt met natuurlijke stoffen, die elk hun eigen kenmerken hebben. Dat is uitproberen en met kennis en vooral kunde de goede ervaringen vasthouden. Voor het metalen onderstel gold hetzelfde. Het eerste ontwerp kon het gewicht van het hout en het glas niet dragen. Daarom is een andere constructie ontworpen, waarin het gewicht beter wordt verdeeld. Voor het houten paneel was de materiaal keuze van belang. Het is iepenhout geworden dat met de juiste houtverbindingen zo aan elkaar is verbonden dat een groot ovalen blad ontstaat.

Trots op een unieke prestatie en samenwerking
vergadertafel2
Vlak voor de vakantie was het zover. Met vereende kracht werden het stalen onderstel, de houten delen en het zorgvuldig verpakte glas naar de eerste etage van de Bachstraat gebracht, wat gezien het enorme gewicht nog een heel karwei was. Binnen een dag was alles gemonteerd en afgewerkt. Alle vakdocenten en studenten waren uitgenodigd. Iedereen kon uitleg geven over hun eigen aandeel en het vakmanschap dat daarbij nodig was.  Door samenwerking is een bijzondere ‘Rivierenland’ vergadertafel gemaakt, die laat zien wat vakmanschap betekent en waartoe ‘onze’ collega’s en studenten in staat zijn. Het zal u duidelijk zijn dat ik enorm trots ben op deze unieke prestatie.

Passie en ambitie
Toen ik een studente vroeg waarom zij zich in ‘glas’ was gaan verdiepen, zei ze: “Eerst wilde ik politieagent worden, maar op een reis naar Rome zag ik op de vloer van een plein een mozaïek van een brand geschilderd raam. Ik dacht toen: dat wil ik ook kunnen maken!” En met die passie is ze aan haar studie begonnen en is ze haar droom aan het realiseren. Hoe mooi past dat bij onze aandacht voor jouw ambitie!

Ik nodig je graag uit aan deze tafel om – in de geest van de makers – over jouw (passie voor) vakmanschap te praten en te kijken waar wij het vakmanschap van onze ROC’ers kunnen verbinden met dat van jouw bedrijf, instelling en/ of persoon!

Afbeelding

Kiezen voor kwaliteit bij ROC Rivor in Regio Rivierenland

ROC Rivor scoort hoog in de zojuist verschenen Keuzegids MBO 2016. In de landelijke lijst van de beste MBO’s bezet ROC Rivor een vijfde plaats, wederom het beste ROC van Gelderland. ROC Rivor kiest al jaren bewust voor kwaliteit van onderwijs. Dat betekent niet alleen het kwalificeren van deelnemers, maar ook het socialiseren en vormen van jonge mensen. ROC Rivor, geen enkel ROC overigens, is geen bedrijf, maar een onderwijsinstelling die gericht is op kwaliteit en niet -in eerste instantie– op kwantiteit.

Onderwijs anno 2016 gaat niet alleen over meten
In zijn boek “Het prachtige risico van onderwijs” houdt Gert Biesta een pleidooi voor dit 9200000036607619[1]-ons soort- onderwijs. Wij kunnen onderwijs niet begrijpen als een hard, productie-achtig proces, maar zoals hij dat noemt als een zwak, existentieel proces, waarin andere aspecten dan prestatie-indicatoren een rol spelen. Onderwijs anno 2016 is –als je niet oppast– vooral een kwestie van presteren geworden, een zaak van toetsen, cijfers, output, van volgen en verantwoorden. Ongeacht de manier waarop “de meettechniek” van vorm zal veranderen, van een geheel transparant, meetbaar en planbaar proces met gewilde en gewenste uitkomsten zal nooit sprake zijn. En dat is maar goed ook!

In ons onderwijs ontwikkelen we de wilskracht en keuzeverantwoordelijkheid van alle deelnemers, zodat ze straks op een verantwoorde manier deel kunnen nemen aan de maatschappij. Wij zijn bezig met mensen die een ambitie hebben. En wij helpen om die ambitie waar te maken. Dat vraagt om docenten én staf die de inhoudelijke richting bepalen én de manier waarop die wordt aangeboden. Dat vraagt om het bieden van een perspectief, dat past bij die ambitie en inhoud, een vrijheid in gebondenheid.

Samenwerking in de regio
Met bestaande en nieuwe partners (en dat zijn bedrijven, instellingen en scholen) bespreken we hoe we regionale speerpunten kunnen oppakken en samenwerking en co-creatie praktisch vorm kunnen geven. Er komen steeds meer vragen uit de regio op ons af om samen te werken. ROC Rivor gaat de praktijk georiënteerde vormen van omgekeerd leren verder uitbouwen, de ondernemerszin van studenten wordt verder gestimuleerd en zij krijgen extra bagage mee voor ondernemerschap, bijvoorbeeld met ontwikkeld materiaal voor projectmatig werken in het kleinbedrijf. Er is geïnvesteerd in Rivordiplomaroute en die is duidelijk aangeslagen, komend jaar gaan we deze dienstverlening in meer marktsegmenten inzetten.

Ik ben trots op ons ROC, op de kwaliteit van onderwijs die wij met elkaar bereikt hebben, dat is een prima basis om 2016 vol vertrouwen tegemoet te zien.

Aside

Herfstlezing: de natuur als voorbeeld voor samenwerking

Op 12 november was de aula goed gevuld. Gastspreker Erik de Blok, zoöloog en psycholoog, begon de Herfstlezing met een aantal voorbeelden hoe dieren in de natuur zich gedragen, zich aanpassen aan hun omgeving en bovenal met elkaar samenwerken. Met talloze voorbeelden liet hij ons zien dat dieren uitgaan van krachtige principes zoals wat je ziet moet je doen, investeren in elkaars verschillende belangen in plaats van een hoger algemeen belang, geen risicospreiding, maar juist volledig van elkaar afhankelijk zijn. En blozen…… is een teken van eerlijkheid.

Presentatie herfstlezingBasis voor vertrouwen
Je moet elkaar eerst kennen om elkaar te begrijpen. Als je elkaar begrijpt, is er een basis voor vertrouwen. Daaruit kan samenwerking opbloeien. Allemaal stappen op de zogenoemde samenwerkingsladder. Als een van de hiervoor genoemde aspecten niet lukt in de samenwerking, ontstaat er afstand en wantrouwen. Voor de aanwezigen van de Herfstlezing was dit verhaal van Erik zeer herkenbaar, juist omdat het zo dicht bij onze belevingswereld staat. En toch is het tegelijk best moeilijk om er zo onbevangen mee om te gaan.

Praktijklab 3Samenwerking met onze studenten
Na de presentatie van Erik werd de link met ROC Rivor gemaakt en de mogelijkheden om met onze studenten samen te werken. Resultaten van die samenwerking waren in het Praktijklab volop te bewonderen. Een aantal van onze studenten presenteerden daar hun projecten, voorbeelden van samenwerking met het bedrijfsleven en overheid uit de regio. Aron, Bo, Djahmar, Dwayne, Iman, Jimat, Leon, Mel, Laura, Lars, Luuk, Marjolein en Nino, jullie hebben het fantastisch gedaan. Jullie hebben laten zien wat je allemaal als vakkundig MBO student kunt betekenen voor bedrijven!

Opdracht aanmelden?
Voor geïnteresseerden is er natuurlijk een vervolg mogelijk. Heeft u een interessante opdracht voor onze vakkundige en creatieve studenten? praktijklablogo bijgesnedenMeld uw bedrijf of instelling en uw opdracht dan aan bij het Praktijklab door te mailen naar praktijklab@rocrivor.nl. Joris Wanders en Paul Nieuwenhuis, beide coördinatoren van het Praktijklab, zien uw bericht graag tegemoet.

Stakeholderdialoog 2015: verbinden van ambities

IMG_1399 - kopie

Tijdens onze jaarlijkse stakeholderdialoog verkenden we de ambities van onze belangrijkste stakeholders en verbonden we ze aan die van ROC Rivor. Een boeiende avond met veel uitwisseling én concrete afspraken voor gezamenlijke projecten.

Op 15 september waren ruim twintig stakeholders van ons ROC op bezoek. Na het versturen van ons jaarverslag 2014 waren wij benieuwd naar hun reacties. Stakeholders hebben invloed op de doelstellingen van het (onderwijs) beleid en omgekeerd beïnvloeden wij hen. Reden genoeg dus om daarover met elkaar in gesprek te gaan. Partijen uit de zorg, onderwijs, bedrijfsleven, lokale politiek, ouderraad en studenten waren aanwezig. In het Praktijklab werd het een geanimeerde discussie. Eerst samen over wat het beeld is van ROC Rivor bij stakeholders. Daarna in drie kleinere groepen
over de ambities van de individuele stakeholders en hoe ROC Rivor een bijdrage kan leveren aan het verwezenlijken van die ambities.

Belangrijke uitkomsten waren:
– nu we samen ideeën hebben bedacht moeten we ze ook daadwerkelijk gaan oppakken
– we kunnen veel leren van kennis en aanpak uit andere sectoren
– samenwerken in plaats van ieder voor zich
– de ontmoeting tussen bedrijfsleven en onderwijs vindt plaats in én buiten de school (in de regio)
– er zijn veel kansen in en voor de regio
– uitnodigingen om bij elkaar op bezoek te komen en van elkaar te leren
Het verslag van de bijeenkomst kunt u hier lezen.